Te hītori me te whanaketanga o te haki o Amerika

TE WHAKAPUTANGA O TE HAKI O TE HONONGA O AMERIKA

I te wā i whakamanahia tuatahitia ai te haki o te Hononga o Amerika e te Runanga i te tau 1777, kāore i rite ki ngā rārangi tekau mā toru me ngā whetu e rima tekau e mōhiotia ana i ēnei rā. Ahakoa he whero, he mā, he kikorangi tonu, he tekau mā toru ngā whetu me ngā rārangi o te haki o Amerika hei tohu i ngā koroni tekau mā toru taketake o te Hononga o Amerika. Mai i te mana motuhake o te Hononga o Amerika, e rua tekau mā whitu ngā wā i whakahoutia ai te haki ā-motu. I ia wā i tāpirihia ai tētahi kawanatanga (ngā kawanatanga rānei) ki te uniana, me tāpiri tētahi atu whetu ki te kokonga maui o runga o te haki. Ko te putanga hou rawa atu o te haki i whakamanahia i te tau 1960 i te wā i riro ai a Hawai'i hei kawanatanga. Nō reira, ko te whanaketanga o te haki o te Hononga o Amerika ehara i te mea he hītori noa iho o tētahi tohu o Amerika engari ko te hītori o te whenua me te iwi o tēnei whenua. He tohu whakakotahi te haki o Amerika e herea ana ngā Amerikana mai i te rawhiti ki te hauauru, mai i te raki ki te tonga. He whetu kei ia kawanatanga e tuia ana ki roto i tētahi papamuri kikorangi e tohu ana i te mataara, te manawanui, me te tika. Ko ngā rārangi whero e tohu ana i te toa, ko te mā e tohu ana i te parakore me te harakore. Ahakoa i whakarerekētia te hoahoa o te haki o Amerika – ā, tera pea ka haere tonu te whakarerekētanga – i te tāpiritanga o ngā whenua, kāore anō kia rerekē te whero, te mā, me te kikorangi. Ko ēnei tae e tohu ana i ngā āhuatanga o te iwi o Amerika puta noa i te hītori, puta noa i te motu.

1777 – TE HAKI TUATAHI O TE US
I te 14 o Hune, 1777, ko te Haki Whetu 13 te haki tuatahi o Amerika i hangaia i runga i te ture a te Runanga. He maha ngā taunakitanga e tohu ana ko te mema paremata a Francis Hopkinson te kaihoahoa o te Haki (ehara i a Betsy Ross).

1795 – 15 WHETŪ HAKI O TE USA
I te 1 o Mei, 1795, ka noho ko te haki 15 Whetu hei haki mana mō tātou, ā, i te wā i tāpirihia ai ngā whetu e rua hei tohu mō Vermont me Kentucky.

1818 – TŌ MĀTOU HAKI TUATORU O AMERIKA
I hoki anō te haki whetū 20 ki te tikanga tuku iho i te whakatau a te Runanga ki te hoki ki ngā whiu tekau mā toru, engari i tāpirihia ngā whetū mō ngā kawanatanga hou e rima. I mōhiotia anō tēnei haki ko te "Haki Whetu Nui" nā te mea i ētahi wā ka whakaritea ngā whetū 20 hei hanga i tētahi whetū.

1851 – 31 WHETŪ HAKI O TE HONONGA O AMERIKA
I whakaurua mai i te tau 1851, i tāpirihia te kawanatanga o California e tēnei haki, ā, i whakamahia mō ngā tau poto e whitu. Ko Millard Fillmore, ko James Buchanan, ko Franklin Pierce anake ngā perehitini i mahi i te wā i whakamahia ai te haki 31 whetu.

1867 – 37 WHETŪ HAKI USA
I whakamahia tuatahitia te haki 37 whetū i te 4 o Hūrae, 1867. I tāpirihia tētahi atu whetū mō te kawanatanga o Nebraska, ā, tekau tau te roa o te whakamahinga.

1896 – 45 WHETŪ HAKI AMERIKA
I te tau 1896, ko te haki 45 whetū te tohu mō te whenua, ā, ko Utah te kawanatanga mana. Tekau mā rua tau te roa o te whakamahinga o tēnei haki, ā, e toru ngā perehitini i whakamahia i taua wā.

1912 – 48 WHETŪ HAKI O TE HONONGA O AMERIKA
I te 4 o Hūrae, 1912, i kitea e te haki o Amerika e 48 ngā whetū me te tāpiritanga o New Mexico me Arizona. Nā te Whakatau Whakahaere a te Perehitini Taft i whakatū ngā ōwehenga o te haki, ā, i whakaritea kia whakaritea ngā whetū ki roto i ngā rarangi whakapae e ono, e waru ia rarangi, kia kotahi te pūwāhi o ia whetū ki runga.

1960 – 50 Whetu o te Haki Amerika
I te tau 1960 i whakaurua tuatahitia ai te haki o ēnei rā i te wā i tāpirihia ai a Hawai'i hei whenua mana, ā, kua neke atu i te 50 tau ia e tohu ana i te motu. Tekau mā tahi ngā perehitini kua kite i tēnei haki tae noa mai ki tēnei wā.